Örgü tarifinde 4mm şiş diyor ama sizde US 4 var ve ikisinin aynı olup olmadığını merak ediyorsunuz. Hızlıca yanıtlayalım: hayır, bunlar aynı değil. Örgü sevgisi etrafında toplanan dünya, şiş numaralandırma sistemlerinde ise ikiye ayrılmış durumda. Bu kafa karışıklığını her örgü ören, özellikle de yeni başlayanlar en az bir kez yaşamıştır. Ama asıl önemli olan şey, her şiş numarasının bir amacı olduğu. İplik kalınlığı, projenin türü ve ilmek sıklığı doğrudan şiş numarasını belirliyor. Tüm örgü şişleri numaralandırılmış ama sorunun esas kaynağı Avrupa ve ABD sistemleri arasındaki fark. Bu farkı ve dönüşüm yöntemini öğrendiğinizde hangi şişin sizin için doğru olduğunu kolayca anlarsınız.
Örgü Şiş Numaraları Neden Farklı
Örgü şiş numaraları, şiş gövdesinin çapına göre belirleniyor; bu uygulama tek uçlu, çift uçlu, sabit ya da değiştirilebilir yuvarlak şişler için de geçerli. Ayrıntılarını öğrenmek için görgü şiş numaraları rehberimize göz atabilirsiniz. Ancak numaralandırma sistemlerinde farklılık var. Numarayı hangi sisteme göre seçtiğinize dikkat etmeniz çok önemli; çünkü US 5 ile 5 mm birbirinden oldukça farklı ölçülerde.
- Avrupa Ölçüsü – Şişin tam olarak çapını gösteren milimetre (mm) cinsinden bir ölçüm kullanır. Bu sistem basit ve anlaşılırdır; Kuzey Amerika dışındaki çoğu ülkede yaygın olarak kullanılmaktadır.
- ABD Ölçüsü – Milimetre yerine sayısal bir ölçek kullanılır. ABD sistemi eski üretim standartlarına dayanır ve milimetre ölçüsüyle doğrudan bağlantılı değildir. Bu sistemde küçük numara, küçük şiş anlamına gelir.
- İngiltere/Kanada Ölçüsü – ABD sistemine benzer bir sayısal ölçek kullanılır; ancak burada büyük numaralar küçük şişleri, küçük numaralar ise büyük şişleri göstermektedir.
Yalnızca numaraya bakıp mm ölçümünü göz ardı ederseniz yanlış şiş seçebilir ve bu nedenle ilmek sıklığınız hatalı olabilir. Örgü şişlerinin türleri, uzunlukları, kullanım alanları ve merak ettiğiniz diğer her şey için kapsamlı örgü şişi rehberimize bakabilirsiniz.
Örgü Şişi Numarası Dönüşüm
|
Ölçü (mm) |
ABD Ölçüsü |
İngiltere/Kanada Ölçüsü |
|
2,0 mm |
0 |
14 |
|
2,25 mm |
1 |
13 |
|
2,75 mm |
2 |
12 |
|
3,0 mm |
2,5 |
11 |
|
3,25 mm |
3 |
10 |
|
3,5 mm |
4 |
— |
|
3,75 mm |
5 |
9 |
|
4,0 mm |
6 |
8 |
|
4,5 mm |
7 |
7 |
|
5,0 mm |
8 |
6 |
|
5,5 mm |
9 |
5 |
|
6,0 mm |
10 |
4 |
|
6,5 mm |
10,5 |
3 |
|
7,0 mm |
10,75 |
2 |
|
7,5 mm |
— |
1 |
|
8,0 mm |
11 |
0 |
|
9,0 mm |
13 |
0 |
|
10,0 mm |
15 |
0 |
|
12,0 mm |
17 |
— |
|
16,0 mm |
19 |
— |
|
19,0 mm |
35 |
— |
|
25,0 mm |
50 |
— |
İpucu: Ülke fark etmeksizin en doğru numarayı almak için her zaman şişin üzerindeki mm işaretini esas alın.
Örgü Şişi Numaralarının Açıklaması
12mm – 25mm / US 17 ve üzeri – Bu şişler, ağır battaniyeler ve büyük işler için uygun olan jumbo ve çok kalın ipliklerle kullanılır. Bu boyuttaki şişlerle örgü örmek kolları epey yorar; bu nedenle hafif malzemeli şişleri tercih edin.
8mm – 12mm / US 11-17 – Genellikle hızlı örgü işlerindeki kalın ipliklerle uyumludur. 11 numaradan sonra yalnızca tek sayılar bulunur; yani 12 ya da 14 numaraları aramayın, öyle şişler yok.
5,5mm – 8mm / US 9-11 – Hâlâ oldukça büyük olan bu şişler, ağır ipliklerle büyük örgü işleri için idealdir.
4,5mm – 5,5mm / US 7-9 – Örgüye yeni başlayanların genellikle ilk öğrendiği ölçü aralığı budur. Kullanımı kolay olan bu şişler orta kalınlıktaki ipliklerle çok iyi işlenir. Pek çok kazak ve bere tarifi bu aralıktaki şişleri gerektirir.
3,75mm – 4,5mm / US 5-7 – Kazak, atkı ve eldiven örmek için sık kullanılan bu numaralar, DK kalınlığındaki ipliklerle mükemmel uyum sağlar.
US 3-5 – Bebek kıyafeti örmeyi sevenler için ideal ölçü aralığıdır. Sport kalınlığındaki ipliklerle çorap, kazak, bebek battaniyesi ve bebek kıyafeti seti örmek için çok uygundur. Şiş numarası küçüldükçe el yorgunluğu artabilir; zaman zaman parmaklarınızı esnetmeyi ihmal etmeyin.
US 1-3 – Siper ince iplik (Çorap şişleri) olarak da bilinen bu aralık çok ince iplikler için idealdir. Çorap, şal ve her türlü ince giysi tarifinde bu şiş numaraları kullanılır.
US 000-1 – Örgüye yeni başlıyorsanız biraz deneyim kazanana kadar bu numaraya ihtiyaç duymayabilirsiniz. Bu minik şişler dantel desenleri ve hassas küçük işlemelerde kullanılır. Uzmanlık gerektiren bu şişler el becerisi ve bol sabır ister.
Doğru Şiş Numarasını Seçmek Neden Önemli?
Doğru şiş numarasını seçmek sadece teknik bir mesele değil; örgünün ilmek sıklığını ve bedenini de doğrudan etkileyen bir durumdur. 0,25mm'lik küçük bir fark bile ilmek sayınızı değiştirebilir, bu da kıyafet ve aksesuarların boyutunu etkileyecektir. Örneğin tarifte 4mm şiş isterken siz 4,5mm (US 7) kullandıysanız ilmekleriniz daha büyük olacak ve ördüğünüz bere fazla bol olabilir. İplik tüketimi de değişecektir, kumaşın döküşü de. Doğru numarayı her zaman tutturmanın en iyi yolu şiş ölçüm aleti kullanmaktır; bu pratik aksesuar hem şiş boyutunu belirlemenize hem de ilmek sıklığını hesaplamanıza yardımcı olur. Şiş ölçüm aletlerini neden ve nasıl kullanacağınızı anlatan blog yazımıza göz atabilirsiniz.
Şiş Numarası Dönüşümünde Sık Yapılan Hatalar
Avrupa şiş numaraları ve ABD numaraları arasında geçiş yaparken şu sık yapılan hatalardan kaçının:
- Yalnızca Numaraya Güvenmek – Her zaman mm ölçüsünü kontrol edin; ABD ve İngiltere/Kanada numaraları yanıltıcı olabilir.
- Deneme Parçası Örmeyi Atlamak – Doğru şiş numarasında bile kişisel örgü gerginliğinin ayarlanması gerekebilir. Bu nedenle her zaman deneme parçasıyla başlayın.
- Eski (Vintage) Tarifleri Gözden Kaçırmak – Eski ABD tarifleri güncel olmayan numaraları kullanıyor içerebilir.
rehberle artık örgü şişi numaralarından kaynaklanan sorunların üstesinden gelecek tüm bilgiye sahipsiniz. Yine de dönüşüm tablosunu ve hem metrik hem de ABD numaralarını gösteren bir şiş ölçüm aletini yanınızda bulundurmanızı öneririz. Biraz pratikle şiş seçiminde bundan sonra hiç tereddüt yaşamazsınız.
Hem metrik hem de ABD ölçülerinde kullanılan standart numaralardaki geniş örgü şişi yelpazesi için KnitPro koleksiyonunundan seçim yapabilirsiniz.
